(Русский) Т?леген М?хамеджанов: ?олы?нан іс келсе, ж?мысты? ?иыны жо? / http://akjunis.kz/

44444441

– Биыл Астана к?ні ?арса?ында, д?лірек айтса?, 21 маусым к?ні «Астана Опера» театры ?з шымылды?ын ай?ара аш?ан болатын. «?айтсек те мереке ?арса?ында ашылуымыз керек» деп асы?ып кеткен жо?сыздар ма? ??рылыс ж?мыстары сапалы ж?ргізіліп, толы? ая?талып ?лгерді ме, ?лде ая?талмай ?ал?ан т?стары бар ма?
– Жо?, жоспарлан?ан уа?ытында ??рылыс ж?мыстары толы?ымен ая?талды. Театр ??рылысы екі жыл?а созыл?анын білесіздер. ?лемдік де?гейдегі талаптар?а жауап беретін опера-балет театры алдына ?лкен ма?саттар ?ой?ан ?аза?стан ?шін ?те керек еді. Сол ?ажеттілікті Елбасы Н.Назарбаев дер кезінде сезе білді. «Астана Опера» театрыны? д?ниеге келуі Елбасымызды? тікелей тапсырмасымен ж?зеге асты. Театрды барша ?аза?станды?тарды? орта? игілігіне айналдыруды к?здеп отырмыз. Хал?ымызды? жо?ары музыкалы? ж?не эстетикалы? с?ранысын ?амтамасыз ету ?шін ж?мыс жасаймыз.
– Жа?а театрды? ерекшеліктері туралы айтып бері?ізші…
– Театр жобасыны? авторлары классикалы? архитектураны ?лтты? ?лгілермен шебер ?штастырып, о?ан ерекше ре?к берген. Театрды? к?лемі 64 мы? шаршы метр. Мысалы, Копенгаген театрыны? ауданы 41 мы? шаршы метрді ?ана ??райды. Сахнаны? ені 21 метр, ал ?зынды?ы 59 метрге дейін жетеді. Ослода?ы театрды? ені 16 метр, ал ?зынды?ы неб?рі 40 метр ?ана. ?ажет жа?дайда дайын декорацияны жылжыту?а ?олайлы ?ос ?апталы ж?не бар. Б?л к?рделі спектакльдерді ?ою?а ?те ы??айлы.
Сахнаны? т?менгі жа?ында тере?дігі 12 метрлік к?теріп-т?сіретін автоматты ?ондыр?ылардан т?ратын машиналар залы орналас?ан. Театрда ?ш б?ліктен т?ратын ж?не 120 музыкант?а есептелген оркестрге арнал?ан арнайы орын бар. К?рермендер залы 1250 адам?а арнал?ан. Театрда 8 ?осымша зал, 11 репетициялы? орын, камералы? музыка?а арнал?ан 250 орынды? зал, баспас?з-залы т.б. бар. Бізді? сахнамызда ?лемдік де?гейдегі кез-келген театр ?з декорациясымен келіп, к?рделі спектаклін ?оя алады. Сахнаны? екі ?апталында ?алталары, т?кпірінде арьер сахнасы бар. Соларды? к?мегімен біз бір спектакльде ?ш акт ?оя аламыз. Ал Ресейді? ?лкен театры екі акт ?оя алады, міне, бізді? м?мкіндігіміз ?андай! Сондай-а?, «Астана Операны?» спектакльдерді HD ?лгіде тікелей тарататын жеке серіктік стансасы бар.
– Осындай театрда ж?мыс істеуді? ?зі бір ?анибет, зор ?уаныш шы?ар…
– ?рине.
– Алапат театрды бас?ару ?иын?а со?пай ма? 
– Мен ?шін «Астана Опера» шаршы метрлерімен емес, ма?ыздылы?ымен ба?алы. Президентіміз Н?рс?лтан ?біш?лы осындай ірі де жауапты м?дени оша?ты бас?аруды ма?ан сеніп тапсырды. Б?л мен ?шін ?лкен ??рмет. ?олынан іс келетін адам ?шін ж?мысты? ?иыны болмайды.
– Шы?армашылы? ж?мыстар ?алай ж?ріп жатыр? 
– «Астана Опера» театры ал?аш рет ?з шымылды?ын ?аза? ?лтты? музыка ?неріні? классигі М??ан Т?лебаевты? «Біржан мен Сара» операсымен аш?анын білесіздер. Биыл дарынды ?нер иесіні? 100 жылды?ы. Оны тамашалау?а келген к?рермендер жа?а н?с?ада, Юрий Александров ?ой?ан н?с?ада к?рді. Д?ст?рлі ?ойылым бойынша спектакль со?ында Біржан к?з ж?мса, жа?а н?с?ада ол с?йгенімен, ?зіні? ?сем де ой салатын ?ндерімен м??гі жасайды. Мазм?нын аздап ?згерту режиссерді? к?з?арасына, оны? сол ойын шеберлікпен жеткізе білгендігіне байланысты. Біржанны? ?ндері, Біржан мен Сара махаббаты м??гі ?лмейтінін Мариин театрыны? ?оюшы режиссері Юрий Александров ?зіндік режиссерлік шешімдері ар?ылы паш етті.
Одан кейін «?й?ыда?ы ару» (П. Чайковский) балеті ?ойылды. Б?л ?ойылымды Астана к?ніне тарту еттік. Балетті ?лемге ?йгілі ?лкен театрды? хореографы Юрий Григорович ?ш к?н бойы ?ойды. Сахнаны? акустикасына, ?ойылымдарымызды? к?ркемдігіне, ?ртістерімізді? шеберлігіне к?пшілік ку? болды. Алда?ы уа?ытта «Біржан – Сара» операсы да, «?й?ыда?ы ару» балеті де т?ра?ты т?рде театрды? репертуарына енеді.
– ?ойылым к?рермен к??ілінен шы?ты ма? 
– ?рине. Алып декорациялар, ?демі костюмдермен сахнада ас?а?та?ан балетімізді? ж?лдыздары ?здеріні? ?сем ?имылдарымен ?сер ?алдырмай ?ой?ан жо?. Мен жо?арыда айтып кеттім, «?й?ыда?ы аруды» біз ?ш к?н ?ойды?. ?р к?ні залда ине шаншыр жер бол?ан жо?, билеттер жетпей ?алды. ?ойылым барысында к?рермен ?р?ан шапала?тан-а? XVII ?асыр?а, з?лымды?ты жа?сылы? же?ген ертегі ?леміне саяхат с?тті болды деп айту?а ?бден болады.
Алда?ы 21 ?азанда театрымызды? ?лемдік т?саукесері. Б?л к?ні Джузеппе Вердиді? «Аттила» операсын ?оямыз. Тарихи ма?ызы бар шара?а ?лемні? т?кпір-т?кпірінен ж?зге жуы? ?она?тарды ша?ырды?. 22 ?азанда ?лемдік классикалы? музыка ж?лдыздарыны? гала концерті ?теді. «Астана Опера» т?рінде Денис Мацуев, Светлана Захарова, ?лібек Дінішев, Ильдар ?бдіраза?ов, Анна Маркарова, Сергей Крылов, Ольга Перетятько, Майра Керей, Медет Шотабаев, ?лфия К?рімова ж?не бас?алары ?нер к?рсетеді. 23 ?азан к?ні «Аттила» ?ойылымы, сосын, 24 ?азанда ?з театрымызды? ж?лдыздары гала концерт береді.
– Сіз де ?нер адамысыз, ?ойылым, музыка, композиция, сюжет, фабула, авторды? идеясы деген д?ниелерді? б?рінен хабары?ыз мол. Осы т?р?ыдан ал?анда режиссерлермен барлы? уа?ытта толы?тай келісе бересіз бе, ?лде «мен тек директормын, шы?армашылы?пен шаруам жо?, не істесе де режиссер ?зі біледі» деп сырт ?аласыз ба?
– «Астана Опера» театры ?лемдік де?гейдегі театр. Оны? т?рінде сахналанатын ?ойылымдар да со?ан сай болуы тиіс. 21?азанда ?лемдік т?саукесерді Д.Вердиді? «Аттила» операсымен ашатынымызды айттым. Осы т?ста ерекше атап ?тетін жайт, біз «Аттиланы» ?лем білетін ра?ымсыз, бас?ыншы кейіпінде емес, оны? к?пшілік біле бермейтін жа?ымды жа?тарын к?рсетеміз. Тарихи т?л?аны? ?аза? жерімен байланысы бол?анды?тан, д?л осы операны? та?далуы да кездейсо? емес. Сол себепті бізді? ?оятын «Аттила» ?деттегі ?ойылып ж?рген опера емес, ?згеше. ?нерде барлы?ы шеберлікке байланысты. Егер режиссер ?з ?иялына салып, туындыны ?те жо?ары де?гейде ?ойса, о?ан алып-?осуды? ?зі арты?. Композиторлы?ымды, арасында ?ле? жазатынымды былай ?ой?анда, театрда мен – басшымын. Театрды? репертуарын ?ызы?ты ету, ?ртістер де?гейін к?теру, режиссер?а жа?дай жасау – міндетім, ал ?ойылым?а араласпаймын. ?рине, ?нер адамы бол?ан со? ?зіндік к?з?арасым бар. Дегенмен, ?ркім ?з ж?мысын жасауы керек.
– Мемлекет тарапынан театр?а ?аншалы?ты к??іл б?лінеді? ?кімет тарапынан к?рсетіліп жат?ан к?мек сізді? ж?не театр ?ызметкерлеріні? к??ілінен шы?а ма?
– ?рине, «Астана Опера» театрында ?нер адамына барлы? жа?дай жасал?ан. Тіпті, жа?а театрды? ашылуына ?кімет арнайы бір отырысын да арна?анын білесіздер. Сол отырыста ?Р М?дениет ж?не а?парат министрі М?хтар ??л-М?хаммед б?л театр елімізді? м?дени саласында?ы ?ана емес, б?кіл ?лемдік ?ауымдасты?ты? м?дени ?міріндегі айтулы о?и?а екенін айт?ан. «Астана Опера» театры ?сем Астананы? та?ы бір айшы?ты символы ?ана емес, барша астаналы?тар мен елорда ?она?тарыны? с?йікті ?нер ордасына айналатынына к?міл сенемін. Б?л – ?аза?станда?ы опера мен балет сия?ты ?те к?рделі ?ойылымдарды осы заманны? е? биік талаптары т?р?ысынан ж?зеге асыру?а арнал?ан бірегей театр» деген еді министр. Опера ж?не балет театрыны? ?ойылымдарына ж?зден астам адам ?атысып, хор, оркестр ж?не балет труппасы сия?ты ?жымдар ж?зеге асырады. Операда музыка мен сурет, драматургия мен вокал, актерлік шеберлік сия?ты ?айталанбас ?нер т?рлері бір сахнада то?ысып, бірегей м?дениет туындылары жасалады. Осындай ?иын да к?рделі мекемеге мемлекет к??іл б?лмейтін болса, онда ?у баста-а? ол театрды салуды жоспарламас еді…

Бізді? сахнада е? ?здік ?ншілер мен ?ртістер ?нер к?рсетеді. Оларды ала?дататын ?леуметтік м?селелер театр тарапынан шешімін тауып жатыр. ?нер адамы к?нделікті тіршілікке ала?дамай, шы?армашылы?пен айналысуы керек. Біз ?йгілі Ла Скала мектебімен келісімдер ж?ргізіп жатырмыз. Болаша?та театрымызды? опера ж?не балет солистерін сол мектепті? ?стаздары о?ытады, я?ни, ?ртістеріміз шетелге шы?пай-а?, а?ша шы?армай-а?, ?з шеберліктерін театр ?абыр?асында шы?дай алады.

– Шы?армашылы? ?жымды т?пкілікті іріктеу ж?мыстары ?алай ж?ргізіліп жатыр?
– Конкурс 2013 жылды? 4 ?ырк?йегінде басталды. Е? алдымен хор ?ртістерін іріктедік. 9 ?ырк?йекте опера ?ншілерін іріктеуді бастады?. Ал 14 ?ырк?йекте симфониялы? оркестр орындаушыларыны? конкурсы ?теді. Балет ?ртістерінікі 17 ?ырк?йекте. ?р конкурс бойынша ?тініш ?абылдауды? со??ы к?ні жариялан?анына ?арамастан, біз конкурс барысында т?скен ?тініштерді шет ?алдыр?ан жо?пыз. Конкурсты? н?тижесін міндетті т?рде жариялаймыз. Барлы?ы ашы? т?рде ?тіп жатыр. Комиссия м?шесіні? ??рамында Италия, Алмания, Австрия мен Ресейден келген мамандар да бар. Сол себепті ?атысушылар?а берілетін ба?а жан-жа?ты ?рі ?ділетті болады.
– Жа?а театр жыл сайын жа?адан екі опералы? ж?не екі балет ?ойылымын ?ою?а міндетті. Осындай ?иын талап, ?ауырт ж?мыс?а дайынсыздар ма?
– Дайынбыз. Расында, біз жыл сайын к?рерменді кемінде т?рт жа?а ?ойылыммен ?уантамыз деген ойдамыз. ?азір со?ан с?йкес ж?мыстар ж?ргізіліп жатыр. А?ымда?ы жылды? ?араша айында Анжелин Прельжокажды? «Ночи» ж?не Борис Эйфманны? «Роден» балеттерін ?оюды жоспарлап отырмыз. Ал желто?санда Сергей Прокофьевті? «Ромео мен Джульеттасын» ?сынба?шымыз. Мысалы, «Expo-2017» к?рмесі ?арса?ында театр т?рінде «Ла Скаланы?» ?ртістері бір ай бойы ?ойылымдарын паш етеді. Сонды?тан жоспар к?п, оны? барлы?ынан сіздер міндетті т?рде хабардар боласыздар.
– ?лемдік д?режедегі театр?а айналуды м?рат етіп отыр?ан ?нер ордасыны? ал?а ?ой?ан ма?саттары мен жоспарлары ?андай?
– «Астана Опера» к?лемі мен техникалы? м?мкіндіктері жа?ынан Орталы? Азияда?ы те?десі жо? м?дени оша?. Сонды?тан ?лемдік де?гейдегі театрда со?ан сай ?ртістер ?нер к?рсетеді. ?нерс?йер ?ауым ?шін енді опера ж?не балет ?леміні? ж?лдыздары, ?лемдік ?ойылымдар ?олжетімді болады. Біз кішкентай к?рермендерімізді де назардан тыс ?алдырмаймыз. Жоспар бойынша театр т?рінде балалар?а арнал?ан ?ойылымдарды, сол балаларды? ?атысуымен ?йымдастырамыз. Жо?арыда атап ?ткендей, жылына т?рт жа?а ?ойылым ?ою, ?ртістерімізге мастер-класс ?йымдастырып, шеберліктерін шы?дау та?ы бас?а ?рт?рлі концерттік іс-шараларды? барлы?ы «Астана Опера» театрыны? алда?ы ма?саттары.
– ??гіме?ізге ра?мет!

С?хбаттас?ан
Майг?л ?АЛЫМБЕТ?ЫЗЫ

«А?ж?ніс-Астана» журналы

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры