Хан гареміндегі құштарлық

_DSC1884

Тұсаукесер жақын қалды

«Астана Опера» театры Б. Асафьевтің «Бақшасарай бұрқағы» атты тамаша балетінің тұсаукесеріне дайындық үстінде. Нағыз балет сүйер қауымды, сыншылар мен балетті ұнататын жандарды сәуірдің 11 мен 12 жұлдызында театрдың  Үлкен залы күтеді. Көпшіліктің сүйіктісіне айналған балеттің жаңа редакциясын қазақстандық хореографтар Тұрсынбек Нұрқалиев пен Ғалия Бөрібаева жасады. Спектакльдің көркемдік безендірілуін аса көрнекті итальяндық шеберлер Эцио Фриджерио мен Франка Скуарчапино жүзеге асырды. Маэстро Фриджерионың «Астана Опера» үшін дайындаған декорациялары сияқты соны жұмыстарын әлемнің өзге театрларынан көре алмайсыз.

Махаббат бұрқағы, жанды бұрқақ!

Декорациялардың көлемді болғанына қарамастан, олардың жалпы салмағы аса көп емес – бар болғаны 8 тонна. Бұған мықты да, жеңіл материал – алюминийді қолданудың арқасында қол жетті. Қатты декорациялар, күңдер мен басты кейіпкерлердің төсектері, барлық реквизиттер «Астана Опера» цехтарында жасалды.

_DSC0931

_DSC0941 (1)

_DSC0920

Базалық жұмыстың сызбалары «Астана Опера» театрының сценографиялық жобаларды жүзеге асыру басқармасында жасалды. Бутафориялық цехының жұмысшылары ең майда бөлшектерді де дайындау барысына өнерпаздықпен қарады.

_DSC0870

_DSC0863

Айталық, көзені құйып, кептіру үшін бір күн кетеді, ал оларға сурет салғанға тағы екі сағатқа жуық уақыт қажет.

_DSC0868

Айтпа?шы, барлы? нобайларды итальянды?тар сызды. Декорацияларды? басым б?лігі Италияда дайындал?ан. К?п ж?мыс ?олмен жасалды. Н?тижесінде, к?рермен сахнадан бес ?абатты ?имаратпен салыстыру?а болатын конструкцияны тамашалай алады. Декорациялар жиырма ?ш метр жерді алып жатса, оларды? биіктігі он екі метрге жетеді. Алюминийден жасал?ан тірек бірегей шынылы пластикпен сырлан?ан. Шеберлер епті ж?мыстарды т?пн?с?ада?ыдай ?олмен жасап шы?ты. Декорацияны? ?рт?рлі б?лігіндегі суреттерге алдымен шыны талшы?тар салып, жа?сылап пішінін келтіреді де, сосын барып суретін салып, ??ыптап бояп шы?ады. Шы?ыс та?ырыбын жа?сы к?ретін Эцио Фриджерио, ?зіні? шы?армашылы? т?р?ыда ойластыр?андарын мата?а салын?ан суреттерде де іске асырды, б?л тамаша ??м к?рделі ?нерді? бір т?рі.

_DSC0926

– Италияны? технологиясы ?те жа?сы, біз со?ан ?арай бет б?рды? ж?не айтарым, жылдам ме?геріп жатырмыз. Маэстро Фриджерионы? ойластыруы бойынша к?лемі ?айран ?алдыратын экран т???ыш рет бізді? театрда ?олданылады. Сценографты? ойы к?рерменге польшалы? ?амалды? жант?ршігерлік ?ртке оранатын с?тін ау?ымды етіп к?рсетуде жатыр. ?лем театрларында м?ндай к?ріністі еш жерде к?ре алмайсыз деуге болады, – дейді сценографиялы? жобалар мен ?ойылым ж?мыстарын ж?зеге асыру бас?армасыны? басшысы Виктор Караре.

Спектакльде ?те к?п ?олданылатын жары?пен итальянды? суретші Виничо Кели ж?мыс жасаса, ?сер беру жа?ына кескіндер суретшісі Серджо Металли жауап береді. Бірінші ж?не екінші актіде жо?ар?ы машинерия іске ?осылады, я?ни барлы? к?лемді декорациялар жо?ары?а кетеді. Осы ?ажап декорациялар ?аза?стан?а тікелей Италиядан т?рт ж?к к?лігімен он к?нні? ішінде жеткізілді. Костюмдер Миланнан Астана?а ?ша?пен 8 са?атта ?келінді.

Оларды ?здік сахналы? костюмдері ?шін «Оскар» сыйлы?ын иеленген Франка Скуарчапино дайындады.

_DSC9017

Суретші итальянды? маталарды пайдаланды, отанды? суретшілер ?шін оларды? атауы да та?сы? еді, атап айтса?, олар – мексиканды? рафия, ацетат ж?не бас?алары. Франка бізді? тігіншілер ж?мыс істеп ?йреніп ?ал?ан д?ст?рлі маталарды – жібек, зы?ыр, органза, жасанды жібек, жаккард (?ымбат маталарды? бірі, себебі оны ?ндіру е?бек шы?ынын ?ажет етеді), букле (грубая ткань полотняного переплетения из фасонной пряжи, имеющей крупные узелки, расположенные на некотором расстоянии друг от друга) ж?не бас?аларын пайдалан?ан. Маталарды? т?сіне к?зі? тоймайды, олар – а?, ?ызыл, жасыл, саз т?стес, сар?ылт, таби?и к?к, сары, ?ыз?ылт, с?р ж?не ?ара.

_DSC9020

Суретші бас-ая?ы 186 костюмні? ?лгісін дайындады. 26 киімді киетін кейіпкерлер – ?тектер, к??дер, малайлар, черкестік жаяу ?скер, католиктер ж?не татар шалдар, оларды? барлы?ын «Астана Операны?» тігін цехында ?зірледі.

_DSC9036

Ша?ын к?лемдегі б?л костюмдерді? де маталары Италиядан сатып алынды. ?ойылымда?ы ?рбір кейіпкерді? бейнесі на?ты ?рі фактуралы? т?р?ыдан суреттелген.

_DSC1039

_DSC1153

_DSC1139

_DSC1082

А?ылсын, а?ылсын, ?уаныш кілті а?ытылсын! Бол?ан жайтты сыбырлап жеткізсін…

«Ба?шасарай б?р?а?ы» спектакліні? ?лемдік сахналарды ба?ындыр?анына 80 жыл?а жуы?тады. Композитор Борис Асафьевті? жаз?ан музыкасы ?дейі хореодрама?а ша?тал?ан, я?ни оны? сахналы? тілі ерекше, ай?ын ?рі т?сінікті.

«Ба?шасарай б?р?а?ыны?» жа?а редакциясыны? ?оюшы дирижері – ?Р Е?бек сі?ірген ?айраткері Айдар ?бжаханов. Атал?ан балетте пантомима?а да ден ?ойыл?ан. ?ойылым?а ?атысатын 92 адам – барлы? солисттер, кордебалет, миманс ?ртістері. 

_DSC0335

_DSC0334

Герей ханны? партиясына бірден ?ш ?ртіс – Бауыржан Мекембаев, Ж?нібек Иман??лов, ?Р Е?бек сі?ірген ?айраткері Жандос ?уб?кіров дайындалып жатыр. Алайда т?саукесерді? ал?аш?ы к?нінде ?оюшы хореограф – ?Р Е?бек сі?ірген ?айраткері Т?рсынбек Н?р?алиевті? ?зі ойнайды. Б?л партияны хореограф 36 жыл бойы сомдап келеді, ал?аш?ы рет ол 1979 жылы осы балетті д?ниеге ?келген Ростислав Захаровты? ?ойылымында билеген.

_DSC2196

Князь ?ызы Марияны? партиясын «Астана Опера» театрыны? жетекші солисті, Бордо Операсыны? (Франция) ша?ыртыл?ан солисті, ?Р Е?бек сі?ірген ?айраткері М?дина Баспаева орындайды. Балерина?а к?п ?ырлы кейіпкерді сомдау?а тура келеді, спектакльді? басында ол – н?зік ж?не к?йеужігіті Вацлав?а ?зіні? бар махаббатын сыйлауга дайын т?р?ан ба?ытты ?алы?ды?ты ойнайды. Кейін т?т?ын?а т?скен кезде ту?андары мен жа?ындарынан айырыл?ан ол – ба?ытсыз, ?немі ?ор?ынышта ?мір с?ретін ?ыз.

Та?ы бір жар?ыра?ан, ?ызы? та, к?рделі кейіпкер – Герейді? с?йікті ?йелі – ?ыз?анша? Зарема.

_DSC0428

Ресейді? Халы? ?ртісі, «Астана Опера» балетіні? к?ркемдік жетекшісі Алтынай Асылм?ратова б?л партия?а театрды? ?ш жетекші солистін дайындады, олар – Борис Эйфманны? Санкт-Петерборлы? мемлекеттік академиялы? балет театрыны? ша?ыртыл?ан солисті ?йгерім Бекетаева, ?Р Е?бек сі?ірген ?айраткері Гау?ар Усина ж?не ?нел Р?стемова.

_DSC0424

– Б?рын?ы Киров атында?ы театрда Р. Захаров ?ой?ан керемет «Ба?шасарай б?р?а?ы» балеті б?гінге дейін сахнадан т?спей келеді. Бастап?ыда ?алыптас?ан д?ст?рлер ая?тан ая??а, ?олдан ?ол?а м??ият жеткізілуде. ?йгілі орыс балеринасы Татьяна Михайл?ызы Вечеслова Зареманы? керемет бейнесін жасады, ал Уланова (Мария) мен Вечеслова (Зарема) мінсіз орында?ан к?рініс б?гінде жас ?ртістер ?шін ?лгі болып ?ала береді. КСРО Халы? ?ртісі Ольга Николай?ызы Моисеева Вечеслованы? шеберлігін ?абылдап, ?з кезегінде, ма?ан осы р?лді? барлы? ерекшеліктерін т?пкілікті т?сіндіріп, ?лкен махаббатпен жеткізді. ?азір мен б?л партияны ?ш балерина?а ?йретудемін, олар ма?ан ?здеріні? ?рт?рлілігімен ?найды. ?йгерім Бекетаева – ?абілетті ?рі дарынды адам. ?детте б?ндай партиялар, бас?алары сия?ты, бірден сомдалмайды. Мені? ойымша, к?п ?замай ол тамаша Зарема болады. Гау?ар Усина – м?лдем бас?а Зарема, мінезі тік келген. ?ртіс б?рін д?рыс т?сінеді, ?азір біз кейіпкерді бейнелеу жолдарын іздеудеміз. ?нел Р?стемова – ж?мса?, н?зік мінезді жан, ол ?з кейіпкеріні? болмысын на?ты сезінеді. Мен осы кейіпкерді? ма?ызын, Зареманы? кейбір істерге неге бар?анын т?сіндіруге тырысамын. Балериналар сахнада ?здерін еркін ?стаулары ?ажет, олар?а д?рыс ба?ыт беру керек, ал ары ?арай олар суретші ??сап, ?з бейнелерін ?здері сомдайды. Бас?аша айт?анда, олар б?л партияны ?здеріне ы??айлы киім сия?ты киюлері керек ж?не ол киімде ?здерін еркін сезінулері ?ажет. Балет ?нерінен алыс к?рермен ?шін балеринаны? ?андай сезім беретіні ж?не не себепті беретіні т?сінікті болуы тиіс. ?нер ?са?-т?йектен т?рады. ?алай шыр айналып, секіргені? емес, д?л осы ?са?-т?йектер, барлы?ы – ?ртісті? ?алай т?р?аны, басын ?алай б?р?анына дейін ма?ызды. Мен ?ртістерді? к?ші жеткенін тілеймін, себебі партия ?те ?иын.

_DSC1913

Репертуарлы? классика

«Ба?шасарай б?р?а?ы» балетіні? ?лемдік т?саукесері 1934 жылды? 28 ?ырк?йегінде Ленинградта?ы С.М. Киров атында?ы мемлекеттік академиялы? опера ж?не балет театрында (Мариинский) кесілді.

 

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры