«?ш бірдей ?мірге татитын отбасы»

dbc56e85481e7cf

?шпенділік – б?л ренішпен жаралан?ан махаббат, – деген а?ынны? с?здері суретші-м?сінші Камилла Клодельді? жете ба?аланба?ан сезімін д?лме-д?л жеткізеді. Огюстті? жас музасы ата? пен табысты? д?мін татпай-а? а?ылынан адасады. Роден екеуіне де жылы сезімін са?тап ?ал?анымен, азаматты? некедегі ж?байымен ж?не ашынасымен айрылыс?анынан ?атты азап шегеді. Махаббат жайлы осы бір шытырман о?и?аны? аны?ына жетуге «Роден» балеттік спектакліні? авторы Борис Эйфманны? ?зі к?мектеседі. Борис Эйфман ?оятын «Роден» спектакліні? т?сауы «Астана Опера» сахнасында 2013ж. 22-23 ?арашасында кесіледі.

Махаббат о?и?асы, ?шб?рышта то?ыс?ан сезімдер, ??штарлы?, психологиялы? драма, эмоциялар – б?л «Роден» балетімен байланыстырылатын ал?аш?ы сезімдер. Сізді? ойы?ызша Огюст Роденге ?лы м?сінші атануды? ??ны ?анша болды?

– Оны? ??ны ?те жо?ары, с?мды? болды. Адам ба?ыты, денсаулы?ы, жан тынышты?ы – осыны? б?рін ол шы?армашылы? м??гілігін иелену ?шін ??рбан етеді. Роден мен Клодель онда?ан жылдар бойы миллионда?ан адамды та? ?алдыруда. Соларды? азы ?ана ?лы шеберлер шы?армашылы?ыны? ар?ы жа?ында жеке ?мірі ?андай драма?а толы бол?анына ойланады. На?ыз данышпанны? ?мір жолы ?ашанда сына??а ж?не ?иынды??а толы болады. Біз балетте осы?ан ой саламыз.

705ddcd8d6904f3

«Роден» балеті биографиялы? па?

– Мені? барлы? спектакльдерім сия?ты ол да айтарлы?тай биографиялы?. Т?сінесіз бе, мен жаныма жат кейіпкерлер жайлы балет жаза алмаймын. Мені? ж?не ?ойылымда?ы кейіпкеріммен арамызда міндетті т?рде белгілі бір метафизикалы? байланыс, рухани туысты? жібі болуы керек. Роденні? ?мірі уайым-?ай?ы мен к?дікке толы, мен оны жа?сы т?сінем. М?нымен ?атар оны? т?л?асымен ты?ыз байланысатын шы?армашылы? е?бекті ??рбан ету, суретшіні? ?зін ерікті т?рде азап шектіруі жаныма ?те жа?ын. К?нде демалыссыз 10 са?ат ж?мыс істеп, к?птеген к?нделікті адам?а т?н ?уаныштан, д?ниені? ?ызы?ынан баз кешуді? не екенін мен жа?сы білемін.

Клодельді? жанында Раушан ?тылатын кейіпкер, себебі ол данышпан емес, Сізді? б?л кейіпкерге к?з?арасы?ыз ?андай?

– Мені? о?ан ?атты жаным ашиды. Раушанны? «кін?сі» тек ?ана оны? т?рмыс-тіршілікпен ж?рген ж?не ба?ытты бол?ысы келетін ?арапайым ?йел бол?анды?ында. Ол Роденні? ?міріне тынышты? пен береке ?келуге ?мтылды, алайда одан арты? ешн?рсе бере алмады. Осы себепті де ол данышпан суретшіні? ?мір бойына адал, біра? с?ймейтін ?мірлік серігі болып ?ала берді.

Огютс Роденді екі бірдей ?йелді? ?мірін ойранда?ан адам деуге бола ма?

– И?. Алайда б?л Роденні? ?иын ?міріні? бір жа?ы ?ана. Ол бас?аны? ?ай?ысынан ра?аттанатын безб?йрек ж?не о?ба?ан адам бол?ан емес, ж?не жаманды?ты ?дейі жаса?ан жо?. Роденмен байланыс Камилланы шаршатып, есінен адастырып, т?біне жеткені с?зсіз. Алайда осы байланыс Клодельге шы?армашылы? ?уат беріп, ?лы ж?мыстарын жасау?а шабыт берді. Сол себепті оларды? ода?ы ерекше ?ашы?тар о?и?асыны? бірі. Д?лірек айт?анда жай ?ашы?тар емес, ?ашы?ты? пен ?шпенділік, ?ашы?ты? пен ?лім аралас о?и?а. Роза?а келсек, оны? ма?дайына б?л ?шб?рышта ??штарлы? пен азапты? ессіз иіріміне толы Роден ?міріні? жазы?сыз ??рбаны болу жазылыпты.

Роден Камилланы к?ре алмай ма?

– Роденні? оны к?ре алма?аны аны?. Алайда б?л шы?армашылы?, к?сіби т?р?ыда бой ал?ан к?ре алмаушылы?. ?лы суретші Камилланы? кеме?герлік ?арымы ?аншалы?ты екенін ??ынбай ?ал?ан жо?. Мені? ойымша, Роденні? санасында, ?мір бойы тер т?гіп е?бектеніп, шеберлік шы?ына ?за? та азаппен жеткен м?сіншіні? ойында, осы бір жас ?ыз?а «моцарттікіндей» ерекше ?абілет берген та?дырды? ?ділетсіздігіне деген ?ынжылыс бар. Осы т?ста, Моцарт пен Сальериді еске ал?ан ж?н болар. Алайда Роден, ?рине, Сальери емес. Б?л жерде оны ?ашанда шы?армашылы? ой азабында ж?ретін автор – Бетховенмен салыстыр?ан орынды шы?ар.

?мір ?асіретін, барлы? драманы актерлар ?немі д?рыс т?сініп, толы? жеткізе ала ма?

– Б?л оларды? бірінші кезектегі к?сіби міндеті. Ерекше к?рделі эмоциялы? жа?дай болады ж?не ?йтіп ой?а шому ?р орындаушыны? ?олынан келе бермейтін шы?ар. Сондай-а? ?ртістерге кез келген трагедияны? тере?дігін жеткізу ?шін ?арапайым ?мірлік т?жірибе жетіспей жатады. Со?ан ?арамастан мен бишілерден физикалы? ж?не рухани-психологиялы? т?р?ыдан да толы??анды орындауды талап етемін.

Неге Роденді та?дады?ыз? Балетті жазу?а не себеп болды?

– Адамны? сезім ?лемін пластика ар?ылы жеткізуге бар ?абілет-к?шін ж?мса?ан, адам денесімен ж?мыс жаса?ан суретші – Роден балетін жазу идеясы хореограф ?шін за?ды ??былыс, оны? ?стіне б?л ой ?зіні? ж?зеге асатын с?тін к?тіп, санамны? т?бінде жат?андай. Б?л т?ста атал?ан спектакль туралы ойды? на?ты ?ай кезде д?ниеге келгенін д?п басып ешкім айта алмас. «Роден» балетін жазу?а ата?ты м?сіншіні? ?мірбаянымен ж?не оны? музасы ?рі о?ушысы – Камилла Клодельмен ?ай?ылы ?арым-?атынасымен толы?ыра? танысуым т?рткі болды. ?ай?ылы ая?талатын махаббат, ессіздік ж?не шы?армашылы? ода? жайлы б?л сюжет мені? ж?регіме тиді.

Роден Сізді? д?ниетанымы?ыз?а ?аншалы?ты жа?ын?

– Ол ма?ан жа?ын, б?рінен де ?нерге шексіз берілгендігімен, ?зіні? шы?армашылы? миссиясы ?шін ?олында?ы барын ??рбан етуге дайынды?ымен. Мен кеме?гер м?сінші мен ?зімді еш?ашан ?атар ?оймаймын. Алайда, о?ан бір жылдан астам ?мірімді арна?аннан кейін оны шынымен т?сінетінімді ж?не ол т?л?аны сезінетінімді жауапкершілікпен айта аламын.

«Роден» балеттік спектаклі адамды т??ілтеді деуге бола ма, кейіпкерлеріні? б?рі ба?ытсыз ?ой?

 Мен бізді? балет те, Роден мен Клодель о?и?асы да ?атты т??ілтеді деп санамаймын. ?анша дегенмен оларды? ?мірінде шынайы махаббат та, орасан зор шы?армашылы? ерлік те болды. ?мірді ?ай?ылы о?и?алар мен ?а?ты?ыстарды? тізбегі ретінде ерекше ?абылдау ма?ан т?н. Біреулер м?ны жан?а бататын керек емес арты? ?діс деп санар. Алайда мен ?шін б?л – адам жаны ?міріні? ??пиясын т?сінуді? кілті. ?рбірден со? спектаклімізді? к?рерменді эмоциялы? к?йзелістен тазартатын рухани тазару?а ?келетіні де к?рсеткіш.

Балетті? костюмі мен декорациясы ?алай жасалды?

– «Роден» балетіні? декорациясын Зиновий Марголин, костюмдерді Ольга Шаишмелашвили жасадыБ?л спектакль авторыны? шы?армашылы? ойыны? м?нін бірден ме?геріп, сол ойды одан ары жар?ын да тере? ойлы кейіпке шейін дамытатын керемет театр суретшілері. Сценографиясымен ж?мыс жаса?анда басты ма?сат роден д?уіріне ??сау емес, авторды? балет кейіпкеріне деген к?з?арасын бейнелейтін жол іздеу болды. Марголин мен Шаишмелашвили ол ма?сат?а ?ол жеткізді деп ойлаймын.

?азір немен ж?мыс жасап жатырсыз?

– Мен екі б?ліктен т?ратын «Реквием» балетін дайындап жатырмын. Оларды? бірі А. Ахматованы? аттас поэмасыны? желісі бойынша ?ойыл?ан, музыкасы Шостаковичтікі. Б?л шы?армада ?лы сотталып кететін а?ын ?йелді? с?мды? о?и?асы бейнеленген. Спектакльді? екінші б?лігі Моцартты? музыкасына ?ойыл?ан бізді? ескі «Реквием» балетіні? негізінде жазылды. Т?саукесері 2014 жылды? 27 ?а?тарында Петерборда – Ленинград ?оршауыны? босатыл?анына 70 жыл толу ??рметіне ?ойылады. Спектакльге ша?ырыл?ан ардагерлер мен ?оршауда бол?андар «Реквиемді» бірінші болып к?реді. Бізді? труппамен бірге т?саукесерде Владимир Спиваков бас?аратын «М?скеу виртуоздары» оркестрі ?атысады.

?аза?стан?а келуі?із бірінші рет емес, елордамыз несімен есте ?алды?

– Астана?а келгенімді еш?ашан ?мытпаспын, 2012 жылды? ?а?тары болатын, Бейбітшілік ж?не келісім сарайыны? сахнасында «Анна Каренина» балетін ?оятын кезде президент Н?рс?лтан Назарбаев «?аза?станны? е?бек сі?ірген ?айраткері» деген ??рметті ата?ты ?зі тапсырды. Мен б?л марапатты шынайы ма?тан т?тамын. Екі ел арасында?ы м?дени байланысты? ны?аюына ?з ?лесімді ?оса алатыныма ?уаныштымын.

Б?л жол?ы сапары?ыздан ?андай ?міт к?тесіз?

– «Роден» балеті ?аза? к?рерменіні? ж?регіне жеткенін, сондай-а? ол суретшілер ?міріні? ?аншалы?ты трагедиялы болатынына ой сал?анын ?алаймын. Сонымен ?атар «Астана Опера» театрыны? сахнасында ?тетін спектакльді? т?саукесері ?аза?стан мен Ресей хал?ыны? рухани жа?ынан жа?ындасуына септігін тигізеді деп ?міттенемін.

?аза?стан к?рерменіні? т?саукесерге нендей к??іл-к?ймен келгені ж?н?

– Спектаклімді ?алай ?абылдау керектігіне к?рерменді алдын-ала дайында?ым келмейді. Тек ?тінерім, ?зі?із тамашалайтын ?нерге ж?регі?ізді толы? ашу?а тырысы?ыз.

Жа?а театр?а айтар тілегі?із.

– «Астана Опера» театрына сахналы? ?нерді? на?ыз ?лемдік орталы?ына айналсын деп тілеймін. Ол ?шін барлы? м?мкіндік жасал?ан: керемет жабды?тал?ан ?имарат, ?йымшыл ?жым, к?сіп?ой басшылы?. ?зі?ізге ж?не ?з шы?армашылы?ы?ыз?а деген сенімді жо?алтпа?ыз, ізденуден ж?не т?жірибе ж?ргізуден ?оры?па?ыз, к?рермен алдында шынайы болы?ыз, сол кезде барлы?ы ойда?ыдай болады.

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры