Юрий Александров: “Біржанды ?лімге ?имадым”

Юрий Александров: «Біржанды ?лімге ?имадым»

Ж?ма, 21 маусым 2013 2:39

Б?гін премьера!  Еліміздегі е? айтулы театрды?, я?ни, «Астана Опера» театрыны? ашылуына орай «Біржан-Сара» операсыны? т?саукесері ?тпек. 70 жыл?а жуы? уа?ыттан бері ?аншама рет ?ойыл?ан е? ал?аш?ы ?лтты? операмызды б?гін ресейлік ата?ты режиссер, ?лем сахналарыны? талайында ж?мыс істеп ж?рген Юрий Александров ?ойма?. Т?саукесерді? алдында ол астаналы? журналистерді? с?ра?ына жауап берген болатын. Соны ы?шамдап ?сынып отырмыз.

– Юрий Исаакович, ?аза?станны? жа?а астанасы к?ннен к?нге жа?а ?имараттармен толы?ып келе жат?анын білесіз. Соны? бірі т?сауы енді кесілетін «Астана Опера» театры. Б?л театрды «Біржан-Сарамен» ашу идеясы ?айдан пайда болды?

– Сіздер б?рін н?лден бастады?ыздар десем ?тірік болмас. Б?рын?ы А?молада ?лкен, ?демі, с?улетті ?имараттар жо? еді. ?азір ай санап жа?аша ?имараттар бой к?теріп жатыр. Тіпті м?нда балаларды? музыкалы?, ойын-сауы? орталы?ына дейін бар. М?ндай ?имарат бізде жо?, мысалы. Ж?не опера театрларыны? ?р жа?а ?имараты ?зіні? ерекшелігімен, аума?ымен к?пшілікті еле? еткізуде. Петербургте «Опералы? зал» ашылды. Біра? ол  ?лкен жа?алы? ретінде ?абылданбады. Сол ?шін де сіздерді? Президенттері?із сыйлау?а, ??рметтеуге лайы? т?л?а деп білемін. Б?л театр алдымен Чайковскийді? «?й?ыда?ы ару» операсымен ашылса деген ?сыныстар бол?ан. Біра?, Президент Н?рс?лтан Назарбаев ?лтты? театр ?лтты? операмен ашылуы тиіс деп ?адап айтты.

– ?аза?ты? к?рнекті композиторы М??ан Т?лебаевты? «Біржан-Сара» туындысы талай жылдан бері к?рерменмен бірге жасасып келе жат?ан опера. Сіздер ?оятын «Біржан-Сараны?» басты ерекшелігі неде?

– Бізге М?дениет ж?не а?парат ми­нистріні? орынбасары Ас?ар Б?рібаев хабарласты. Ол шы?арманы? Біржанны? ?ай?ылы ?лімімен ая?талатынын айтып, жа?адан ашыл?алы т?р?ан театрда осындай трагедияны к?рсетпей-а? ?ою?а болмас па екен деген тілегін жеткізді. Мен де театр­да ?лімді к?рсетуге ?арсымын. Рухани ?лім болса ??гіме бас?а. Біра?, физикалы? ?лім театр табалдыры?ынан аттамауы керек деп ойлаймын. Сонды?тан біз финалды ?згерттік. Екінші актідегі Біржан мен Сараны? дуэтін финал?а алып шы?ты?. Халы?ты? ж?регіндегі поэзия мен поэтиканы ?лтіруге болмайды. Біз мейлінше ?ткен ша? пен ?азіргі ша?ты байланыстыру?а тырысты?. Сазгер болсын, а?ын болсын со?ына ?нер деген ?лмейтін м?ра ?алдырады. Сонды?тан Біржанды ?лімге ?имады?.  Операны?  б?лай ая?талуы біз ?шін ?те ба?алы.

– Операны ?зі?із ?алай ба?алады?ыз?

– «Біржан-Сара» ?аза? хал?ыны? м?дениетіні? ерекшелігі мен рухани т?рбиесіні? ерекшелігін к?рсететін туынды. Ж?не б?л музыкалы? драма. Махаббат туралы, ??рбанды?, адалды? туралы драма. ?нер ар?ылы біз адам боп ?алудан ?міттенеміз. Осы позиция т?р?ысынан ж?мыс істедік. Осы операны ?ою барысында на?ыз классикада ?лт болмайтынына та?ы да  к?з жеткіздім. Итальян клас­си­касы ма, неміс классикасы ма, ?аза? клас­сикасы ма, б?рібір, классиканы? аты клас­­сика! Олар тек ?рт?рлі трактовкада ?ойылып, ?рт?рлі ?арым-?атынасты бей­не­леуі м?мкін. Біра? б?рібір ?з биігінде ?а­лады. «Біржан-Сара» – классикалы? туынды.

– Операда?ы басты кейіпкерлер, я?ни Біржан мен Сараны? дайынды?ы ?алай? Олар кімдер?

– Опера осы жылды? со?ына ?арай желто?сан айында ?ойылуы тиіс болатын. Біра?, театрды? ашылуына байланысты ж?мысты тездетуге тура келді. ?йтсе де бір жарым жыл дайындал?анымызды айта кету керекпіз. Сонды?тан ?ыз-жігіттерді? б?ріні? ?нері к?з алдымда. ?сіресе, негізгі ??рамда?ы Біржан, я?ни Ахмет Агадиді? тамаша лирикалы? артист екендігі даусыз. Сараны? р?ліндегі Н?ржамал ?сенбаева­ны? ?нерін ?здері?із білесіздер. Жалпы, ?нер к?рсететін ?ншілерді? барлы?ы да бабында деуге болады.

– Сізді? к?сіби маман екені?ізді, т?жі­ри­бе?ізді? талай сахналарда шы?­дал?анын білеміз. Б?л жол?ы ?ойылымда ?аза? хал?ыны? ерекшелігі, ішкі сезімін жеткізуі ?аншалы?ты са?талды?

– ?рине, т?рлі елді? сахнасында ж?мыс істегенде сол елді? ?лтты? ерекшелігі ?рдайым ескерілуі тиіс. Біз де ?р ?лтты? ?зіндік ерекшелігін к?рсетуге тырысамыз. Б?л жолы да сол ?деден шы?у ?шін ж?мыс істедік. ?сіресе, б?л т?р?ыда ?оюшы-суретшімен, хореографпен ?те ты?ыз ж?мыс істедік. Білесіздер, махаббат адам баласына т?н сезім бол?анымен, ол ?р ?лтта ?рт?рлі жеткізіледі. Мысалы, Еуропа сахналарында махаббатты бас?аша к?рсетеді. Біз ?аза? хал?ыны? танымы мен т?рбиесін ескердік. Жалпы, сахналы? талап т?р?ысынан ?арайтын болса?, махаббат жар?-ж?р? еткен бояумен, жалынды ??штарлы?пен сипатталуы тиіс. Біз б?л талапты? да ?десінен шы?а отырып, шын сезімдегі бейк?н? п?ктікті де са?тай білдік деп ойлаймын. Мені? ал?аш?ы маманды?ым музыкант. Пианиспін. Ішкі д?ниесі н?зік адам ретінде  махаббатты?  биік шы?ы п?ктік деп аталатынын к?рсетуге ?мтылдым.

Жазып ал?ан
Айг?л СЕЙІЛОВА, «Егемен ?аза?стан».

http://www.egemen.kz/юрий-александров-біржанды-?лімге-?и

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры