Дирижер болу – жан ?алауы

284e0c9e4bb05cbВладимир Кираджиев Болгарияда д?ниеге келген, б?гінде Австрияда ж?мыс істейді, «Астана Опера» театрына ?лкен ?ызы?ушылы?пен келді, себебі Орталы? Азияда?ы е? ?лкен театрды ??рылысшылар ?ш жыл ішінде салды дегенге ол сене ал?ан жо?. Маэстро бізге берген с?хбатында ?зіні? ?серлерімен, ?міріндегі сырларымен б?лісті.

– Дирижер маманды?ын та?да?аны?ыз ?алай болды?

Отбасымызда музыканттар бол?ан емес, ?кем инженер, анам м??алім болды, мен алты жасымда фортепианода ойнай бастадым, кейін поп-группаларды? ??рамында ойнадым. Мен гармониядан, сольфеджиодан саба? алдым, с?йтіп ж?ріп ойлама?ан жерде дирижерлы? етіп к?рдім, бай?асам, б?л мені? ?олымнан келеді екен. Дирижерлы?ты ?йрену дирижер бола ?аласы? деген с?з емес. Басында мен хормейстер едім, Болгарияда барлы?ы содан бастайды. Кейін оркестрмен ж?мыс істедім, опера театрында ж?ргенде бірден спектакльден бастадым, б?л анау айт?андай о?ай емес. Содан кейін ?азіргі заман музыкасына к?штім, мені тек заманауи музыканы орындайтын оркестрге ша?ырды. Ал дирижерлы?ты 15 жыл ?ткен со? ?йрендім. Пианиношы немесе скрипкашы болса?, ?зі?ні? аспабы?мен жатты?а аласы?, ал дирижер болса?, оркестрмен олай ?ала?аны?ша жатты?а алмайсы?, оны ?алай бас?ару керек екенін мен бертін келе т?сіндім, б?л ?за? процесс.

– Музыка ?леміне келді?із, оны ?алай ?абылдады?ыз, ол Сізді ?алай ?арсы алды?

Мен музыканы ?нататын ж?не концертке баратын к?рерменге келдім деп айтар едім, ал к?рерменмен ж?мыс істеген ?иын, ?сіресе ты?дарманымен теріс ?арап т?рып байланыста болатын дирижер ?шін ?иын. Дегенмен ?алай бол?анда да халы?ты сезесі?. Солисттерге ?иын, себебі олар к?рерменімен тікелей байланыста болады да, олар сені ?абылдады ма, жо? па бірден т?сінеді. Дирижер ?шін оркестрді? ?абылда?ан-?абылдама?аны ма?ыздыра?, себебі біз бір ?жымбыз, бір ж?мысты жасаймыз.

– ?лемні? к?птеген ?здік театрларына ша?ырылатын дирижер бол?анды?тан, шетелдік оркестр дегенде айтары?ыз бар шы?ар, ?азір міне «Астана Операны?» оркестрімен танысты?ыз, де?гейін ?алай ба?алар еді?із?

Б?л оркестрді? ?арымы зор. К?п жылдан бері ж?мыс істеп келе жат?ан шетелдік оркестрлерді алатын болса?, онда?ы адамдарды? орта жасы – 50-60. «Астана Операда» орта жаста?ылар 25-30 ??райды. Б?л жастарды? бойында?ы ?леуетті сирек кездестіруге болады, олар бір-екі дайынды?тан кейін б?рін ?а?ып алады. Б?л оркестрді? болаша?ы зор. Батыста?ы оркестрлерді? кейбіріні? ?ткені мол, б?гінгісі жа?сы, алайда болаша?ы жо?.

– Дирижер ретінде оркестрмен ж?мыс істейтін ?зі?ізге т?н ?дісі?із бар ма?

Мен алдымен оркестрлерді еліне б?ліп, содан кейін ?дісімді айтар едім. Мысалы шы?ыста?ы оркестрлер сені бас?аша ?абылдайды, м?нда са?ан ?стаз ретінде ілтипат к?рсетеді, батыста б?рі бас?аша: адамдар сені к?сіп?ой ретінде ?абылдайды, кіріп келгенде олар ?ндемейді, бірдеме айтса?, жауап ?атуы да м?мкін, м?н бермеуі де м?мкін. Осында?ы оркестр м?шелерімен ж?мыс жаса?анда бай?а?аным, олар т?сінуге ж?не бірден ?а?ып алу?а тырысады, н?тижесінде жатты??ан сайын жа?сарады. Батыста ештеме айтпа?ан д?рыс, одан да ?олмен к?рсеткен жа?сы, олар жауап ?ата ма, жо? па, белгісіз, сонды?тан с?йлемеген ж?н. «Астана Опера» оркестріне белгілі бір н?рселерді жасау керек кезде айтасы?.

– Дирижер басшы болуы керек пе, ?лде ?з ??лшынысын оркестрге жеткізуі керек пе?

Алдымен дирижер беделді болуы тиіс, алайда с?зсіз ол оркестрді? ынта-жігерін оятуы керек, себебі онсыз ешн?рсеге ?ол жеткізе алмайсы?, ал ?жымда?ы ?р адамны? бойында ?з ?уаты бар. Дирижер мотор іспеттес оркестрге ?оз?алыс, эмоция беруі керек.

– Сезімге толы шы?армаларды? дайынды?ынан кейін жаны?ыз жабыр?амай ма?

Д?л тауып айтты?ыз. ?рине, к?п к?ш-?уат ж?мсайсы?, ?й?ы?а кеткенмен т?нгі ?штерде оянып аламын, кеудем ?усырып ?ал?анын сезінемін. Репетиция кезінде сезімі?ді ба?ылауда ?стау?а болады, дегенмен б?ріне ?сер ететін флюид ?ажет-а?.

– Жо?алт?ан энергия?ызды ?алай ?алпына келтіресіз, неден шабыттанасыз?

Ж?мыстан, музыканттармен кездесуден, жа?а оркестрден шабыт аламын. ?р жа?а шы?арма?а дайындал?ан сайын жа?а ??лшыныс пайда болады. Жас емеспін, к?ргенім мол, осы?ан дейін орында?ан шы?армаларды б?гінде ?айтадан, т?жірибемді ескере отырып, бас?а идеямен, бас?а т?жырымдамамен, ?згеше ?ой?ым келеді. ?мірден терген к?ркемдік т?жірибеммен жа?аша шы?ар?ым келеді б?рін. Б?рын орында?ан туындыны бас?а на?ышта ж?зеге асыра алса?, содан да шабыттанасы?.

– Дирижерлы?тан бас?а ?андай жолды та?дар еді?із?

?азіргі заманда ж?мыс?а барынша берілмесе?, к?н к?рісі? ?за??а бармайды. Кейде директорлармен келісім, факстар, хаттар ж?не бас?а ?кімшілік кідірістер ?ысып жіберетіні болмаса, дегенмен б?дан да л?ззат аласы?. Дирижерді? екі тарауы бар: біреуі эмоциялы?, екіншісі – орынды жа?ы. Жа?сы дирижер болу ?шін тамырдан д?л баса білуі? керек, себебі бойы?ды сезімге билетсе?, оркестрді ба?ылай алмайсы?, тек орынды ойнауды ?станса?, ?ызы?сыз, ж?ректен шы?пайды. Мен к?п саба? беремін, Венада?ы музыка академиясында жас дирижерлармен ж?мыс жасаймын, шы?армаларды жа?аша редакциялаймын – б?л бас?а ?ызмет, дегенмен дирижер болу – б?л ма?дай?а жаз?аны, одан лезде бас тарта алмайсы?.

– Сіз ?аза?стан?а бірінші рет келіп т?рсыз ба?

И?, мен б?л жерде ?зімді ?те жайлы сезінемін. Ма?ан «Астана Опера» театры ?те ?нады, оны? акустикасы, ?зі де керемет. Мен Шы?ысты? бір б?лігінде, ?р к?шесі 50 метрге созыл?ан, ?имараттарыны? арасы 200 метр болатын м?ндай жа?а ?ала барын к?тпеп едім, мен Токио?а, Дубай?а келдім ба деп ?алдым. Ертегі еліне келгендей болдым.

С?хбаты?ыза ра?мет.

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры