Евгений Онегин

Петр Чайковский 

«Евгений Онегин» 

Прологы бар 3 бөлімді опера (лирикалық көріністер)

Либретто авторлары – К.Шиловский және  П.Чайковский 

А.С.Пушкиннің өлеңмен жазылған аттас романы бойынша 

Әлемдік премьера: 1879 жылғы 17 наурыз, Кіші театр, Мәскеу 

«Астана Опера» театрындағы премьерасы – 2019 жылғы 8, 9 ақпан

 

Қоюшы дирижер – Алан Бөрібаев, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты

Қоюшы режиссер, сценограф – Давиде Ливермор 

Қоюшы сценограф – Франческо Калканини 

Костюмдер бойынша суретшілер – Софья Тасмағамбетова, Павел Драгунов

Хормейстер – Ержан Дәуітов, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қоюшы хореограф – Елена Шерстнева

Жарық бойынша суретші – Винченцо Рапони 

Қоюшы режиссердің ассистенттері – Джанкарло Юдика Кордилья, Аня Рудак / Еренбақ Тойкенов

Костюмдер бойынша суретшінің ассистенті – Наталия Федорова

Жобаның техникалық жетекшісі – Виктор Караре

Бейнепроекцияларды жасаушы – «D-WOK» ЖШС

Ұзақтығы – 2 сағат 40 минут (екі үзіліспен)

Орыс тілінде орындалады

(қазақ және ағылшын тілдеріндегі синхронды аудармамен)

*   * *   * * *   * * * *   * * * * *

ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ

 

Қайран жүрегім! сен мықтысың,

ақылдың еркіне бағынбас… 

К. Батюшков

 

ПРОЛОГ

Татьянаның жас кезінде армандап, жүрегімен қалаған үлкен махаббаты жауапты сезімге ұласпады. Енді, міне, жасы ұлғайған шақта осынау сүйіспеншілігі өткен күннен белгі болған бейнелерді, орындар мен басынан кешкен жай-күйді жадында жаңғыртып, онымен бірге әлі де өмір сүруде.

 

БІРІНШІ БӨЛІМ

1-көрініс. Лариндердің мекені

Ларинаның қыздары – Татьяна мен Ольганың ән салуы анасына өзінің жастық шағын еске салады. Егін оруды аяқтаған шаруалар ханымға келіп, ескі салт бойынша келер жылға молшылық пен амандық тілейді.

Шаруалардың ән мен биі Ольганың көңілін көтеруде, бұл сәтте Татьяна қиялға берілген – оны романдағы ғашықтардың тағдыры толғандырады.

Күтпеген жерден қонақтар келеді: Ольганың күйеу жігіті Владимир Ленский өзінің досы Евгений Онегинді таныстырады, оның мұнда келуі Татьянаның жүрегін тебірентеді.

Бақыт құшағындағы Ленский Ольгамен оңаша қалып, өзінің махаббат сезімін білдіреді.

 

2-көрініс. Татьянаның хаты

Татьянаның жан дүниесі бұрын-соңды болмаған жаңа сезімге толы. Оның абыржыған күйін байқаған күтушісі еркетайының көңілін аулап, жұбатуға тырысады. Жүз ойланып, мың толғанған Татьяна жеке қалған сәтте Онегинге махаббатын білдіріп, хат жазады. Сезімге толы жолдары бар хатты күтушісіне ұсынып, таңсәріде оны жаңа танысына апарып беруін өтінеді.

 

3-көрініс. Сыр ақтару

Татьяна алаңдаумен жауап күтуде. Бірақ хаттың орнына Онегиннің өзі келеді. Ол Татьянаның шынайылығына тәнті екенін, алайды қыздың сезімі жауапсыз қалатынын айтады.

ЕКІНШІ БӨЛІМ

4-көрініс. Лариндер үйіндегі бал

Татьянаның туған күніне көптеген қонақтар жиналды. Тұрғындардың өсек-аяңдарына толы ауыл балы Онегинді абыржытады. Ол өзін осы жерге шақырған Ленскийге ашулы және Ольгаға қырындап, қыздың көңілін аулай бастайды. Досының әрекетіне ызаланған Ленский ұрыс шығарып, Онегинді дуэльге шақырады.

 

5-көрініс. Дуэль

Қарсыласын күткен Ленский қайғы-мұңмен өз өмірі жайында толғанады. Бұл жерге келген Онегин өз кінәсін түсінеді, Ленский де татуласуға дайын, алайда ар-намыстың жалған заңдарына сәйкес жекпе-жек орын алуы керек. Оқ атылады. Ленский қаза табады.

 

 

ҮШІНШІ БӨЛІМ

6-көрініс. Петербордағы бал

Петерборда ұзақ уақыт бойы болмаған Онегин мұнда қайта оралады да, осы жерде ұйымдастырылған балда Татьянаны кездестіреді. Ол оның жаңа келбетіне қайран қалады: енді, міне, Татьяна – бекзаттық пен абыройды бойына жинаған ақсүйек ханым, князь Греминнің әйелі. Онегин қобалжып, «жастық құштарлығына толы жүрегім бозбаладай ғашық» деп мойындайды. 

 

7-көрініс. Кездесу 

Онегин Татьянамен кездессем деген мақсатына жетеді. Оның сөздерінен өкініш байқалады. Өзара сүйіспеншілікті талап ете отырып, оған жауап ретінде қыздың сезімге толы сөздерін естиді. Бірақ Татьяна күйеуіне мәңгі-бақи адал болып қала бермек! Онегин үмітін үзді…

*   * *   * * *   * * * *   * * * * *

Давиде Ливермордың драматургиялық естеліктері

Мен опера қаһармандары мен кейіпкерлерінің кейінгі тағдыры қандай болады екен деген сұрақ жайында үнемі ойланамын. «Богемадағы» Мимидің өлімінен кейін Рудольфке не болады, «Травиатадағы» Виолетта өмірден өткеннен соң Альфредті қандай тағдыр күтеді, «Борис Годуновтағы» Юродивый тағы қандай шындықты ашар еді… Сонымен бірге өзіме: Татьяна өлім алдында Онегинді есіне алып, өмірінде өшпес із қалдырған махаббат тарихын қайта басынан өткерді ме екен деп сұрақ қоямын. 

Маған осындай сұрақтардың жауабын іздеген ұнайды, өйткені олар маған опера әлемін көп ғасырлар бойы толқытып келген тамаша оқиғаларды баяндауға; оларды баршаға түсінікті әңгімелеп, содан кейін ары қарай жылжуға көмектеседі.

«Астана Опера» театрының сахнасында қою құрметіне ие болып отырған «Евгений Онегин» операсының барысында егде жастағы Татьянаның спектакльге қатысуы күтілуде; ол табыса алмаған сезім қасіретін жеңіп, өз өміріндегі естеліктерді қайта бастан өткеруге ұмтылады да, махаббат пен азаптың қандай күйге салатынын түсінген жастық шағына оралады. Пушкин мен Чайковский жасаған жас Татьянаның бейнесі бізді өзінің бойжеткен шағына оралтады да, Евгениймен қайта қауыштырып, Греминнің адал жары болып қалу туралы шешімін тағы қабылдауға жетелейді; Мен, Татьяна өмірінің махаббат пен құштарлықтың құдіретін түсінген, Онегин оның армандарын ушықтырып, оған махабатты мойындау хатын жазған жылдарға оралғысы келетін соңғы минуттарын көз алдыма елестетемін.

Мен жақсы көрген адамдарым туралы және олардың хал үстінде көрген сәттері жайлы жиі ойлаймын. Оларды жүрегімде сақтаймын және әрқайсымыздың жүрегімізде соңына дейін шешімін таппаған, ақтық сапар жолында – жер бетіндегі барлық дүниені қалдырып, жеңіл қайтатын жолға жан-дүниесі үшін кедергі болуы мүмкін оқиғалар болды деп ойлаймын. Мен өзіме қадірлі жандар туралы ойлаймын және ақыл-парасатпен, жүрекпен олар барлығын (қуанышпен немесе қайғы-қасіретпен) қайта басынан өткеріп, өмірінің соңғы шегіне дейін еркін болған Татьяна сияқты әлсіздік пен құштарлықты ұғына отырып, олардан бас тартқанына сенемін.

Генеральный спонсор

Спонсоры и партнеры